Responsive image

เรื่องและภาพ : ครูนุช รัชดาพร อมรศิลป์
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก
๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๔

บทที่ ๓ โยคะกับท่าดอกบัว

Responsive image


ท่าดอกบัว / ท่าขัดสมาธิเพชร / ปัทมาสนะ / Lotus Pose
และท่าพลิกแพลงอีก ๑๐ ท่าที่เด็กๆ ฝึกกัน

Responsive image

ท่าดอกบัว


ท่าดอกบัว / ปัทมาสนะ / Padmasana / Lotus Pose

ท่าดอกบัวเป็นอาสนะสำคัญและมีประโยชน์ และยังเป็นท่าสำหรับฝึกสมาธิและฝึกปราณายามะ(การควบคุมลมหายใจ)

เด็กบางคนที่ฝึกใหม่อาจยังไม่สามารถนั่งท่านี้ได้ เนื่องจากข้อเท้า ข้อเข่าไม่ยืดหยุ่น หรืออาจเจ็บ บริเวณข้อเท้า

การนั่งท่าดอกบัวฝ่าเท้าทั้งสองข้างจะอยู่บนต้นขา ถ้าหากว่าปวดหรือเจ็บขาอาจให้ฝ่าเท้าอยู่บนต้นขา เพียงข้างเดียว จะทำให้นั่งสบายขึ้น เรียกว่า ท่าครึ่งดอกบัว / สิทธาสนะ มือวางบนเข่า หรือไว้ตรงกลาง


Responsive image

ประโยชน์ของท่าดอกบัว / ท่านั่งขัดสมาธิเพชร / ปัทมาสนะ / Lotus Pose

เป็นการเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับเข่าและข้อเท้า ช่วยให้สงบนิ่ง ความสงบที่เกิดขึ้นนำไปสู่ความกระจ่างชัดของจิต ช่วยให้เราใช้สมองได้ดีขึ้น ร่างกายจะอยู่นิ่งโดยใช้พลังงานแต่น้อย กระบวนการสันดาปภายในลดลง จิตใจสงบ

Responsive image

Responsive image

ก่อนฝึกทำท่าดอกบัว เรามาบริหารร่างกายก่อนนะคะ....

๑. ท่ารับโทรศัพท์ / อากรรณะ ธนุราสนะ

ท่านี้เท้าข้างหนึ่งจะถูกรั้งจนส้นเท้าแตะหูคล้ายนักธนูดึงสายธนูช่วยบริหารข้อเท้า, กล้ามเนื้อขา ช่วยเรื่องระบบขับถ่าย บริหารกระดูกสันหลังส่วนล่าง

Responsive image

ท่ารับโทรศัพท์

Responsive image

ท่ารับโทรศัพท์


๒. ท่าผีเสื้อ / พัทธะโกณาสนะ / Butterfly Pose

ท่านี้จะช่วยบริหารข้อต่อสะโพก, อุ้งเชิงกราน และอวัยวะภายในช่องท้องให้แข็งแรง
เริ่มด้วย
- นั่งฝ่าเท้าประกบกัน, มือจับฝ่าเท้าทั้งสองไว้
- นั่งหลังตรง
- ขยับเข่าขึ้นลงช้าๆ (เหมือนผีเสื้อกระพรือปีก) ทำ ๕ - ๑๐ ครั้ง
- จากนั้นก้มลง ถ้าสามารถวางหน้าผากบนเท้าได้ วางหน้าผากค้างไว้สักครู่

Responsive image

เมื่อขยับแขนขาเพื่ออบอุ่นร่างกายกันแล้ว เรามาฝึกนั่ง ท่าครึ่งดอกบัว / สิทธาสนะ กันก่อนค่ะ

Responsive image

Responsive image

Responsive image

ท่าครึ่งดอกบัว / สิทธาสนะ / Siddhasana / Half Lotus Pose

ท่านี้เป็นท่าที่ทำให้เกิดความผ่อนคลายเช่นเดียวกับท่าปัทมาสนะ ร่างกายรับรู้ถึงการพัก ขาไขว้กัน หลังตั้งตรง จะทำให้จิตใจจดจ่อและตื่นตัว
ทำให้เลือดไหลเวียนไปหล่อเลี้ยงบริเวณเอวและท้อง และทำให้กระดูกสันหลังส่วนล่างแข็งแรง รวมทั้งอวัยวะในช่องท้องแข็งแรง

Responsive image

ท่าสิงโต / สิมหสนะ / Lion Pose

เมื่อคุ้นเคยกับการนั่งท่าดอกบัว / ท่าครึ่งดอกบัวแล้ว มีท่าโยคะที่สามารถทำในท่านี้ได้อีกคือ ท่าสิงโต

นั่งท่าดอกบัว มือสองข้างวางบนเข่า แขนเหยียดตึง กางนิ้วมือและกดฝ่ามือลงบนเข่า

อ้าปากกว้าง และแลบลิ้นออกไปให้ใกล้คาง ค้างไว้ จากนั้นเปล่งเสียง “แฮร่” ให้เหมือนสิงโตคำราม เปล่งเสียงแฮร่สัก ๓ ครั้ง

Responsive image

ประโยชน์ของท่าสิงโตช่วยทำความสะอาดลิ้น แก้ปากมีกลิ่น และยังทำให้เสียงชัดเจนขึ้น


Responsive image

ท่าสิงโต ๒ หรือท่างูหางกุด

เมื่อฝึกบ่อยๆ มีความยืดหยุ่นมากขึ้น จะสามารถทำท่าสิงโต ๒ (บางทีเด็กๆ จะเรียกท่านี้ว่า ท่างูหางกุด เนื่องจากท่านี้คล้ายท่างู แต่ท่างูขาทั้งสองข้างจะชิดติดกัน) และยังสามารถทำท่าปลา / มัสยาสนะ ได้

ท่าสิงโต ๒ หรือท่างูหางกุด ช่วยบริหารตับ และช่วยให้กระดูกสันหลังแข็งแรง เพิ่มความตึงแน่นต่อกล้ามเนื้อหน้าอก หน้าท้อง และต้นขา


ท่าปลา / มัสยาสนะ / Matsyasana / Fish Pose

ท่านี้กระดูกสันหลังจะถูกเหยียดยืดจนสุดทรวงอกขยายเต็มที่ ยืดคอ ส่งผลดีต่อต่อมไทรอยด์

Responsive image

Responsive image

ท่าปลา

- นั่งในท่าดอกบัว
- เอนตัวไปด้านหลัง ใช้ศอกรองรับน้ำหนักตัว
- นอนราบไปที่พื้น
- ค่อยๆ ยกอกขึ้น
- จากนั้นพนมมือไว้กลางอก

ท่าคนเลี้ยงวัว / โครักษาสนะ / Gorakshasana / Cowherd Pose

นอกจากได้สร้างความให้ยืดหยุ่นกล้ามเนื้อ, ข้อต่อ และยังทำให้กระดูกก้นกบมีความยืดหยุ่น เด็กๆ ยังได้ฝึกทรงตัวในท่าดอกบัวอีกด้วย บางคนยังหาวิธีทรงตัวไม่ได้ก็จะมีล้มบ้าง แต่การล้มก็เพื่อจะลุกขึ้นมาใหม่และหาสมดุลอีกครั้ง และครั้งนี้เด็กๆ หันหน้าเข้าหากันและจับมือกันไว้ แล้วเขาก็ได้เรียนรู้วิธีที่จะไม่ล้ม

Responsive image
Responsive image

Responsive image

นั่งสมาธิ

Responsive image

ท่าดอกบัวกลับหัว

Responsive image

Responsive image

Responsive image

ท่าดอกบัวกลับหัว / ปิณฑาสนะ ปิณฑะ แปลว่า ตัวอ่อนหรือทารกในครรภ์ เป็นท่าดัดแปลง โดยขาที่ไขว้กันถูกงอมาวางบนศีรษะ มีรูปร่างคล้ายตัวอ่อนในครรภ์

ท่าดอกบัวผูก / พัทธะปัทมาสนะ / Bound Lotus Pose เมื่อสามารถนั่งในท่าดอกบัวหรือท่าขัดสมาธิเพชรได้แล้ว เด็กที่มีความยืดหยุ่นมากหน่อยจะสามารถไขว้มือไปด้านหลัง อ้อมมาจับนิ้วเท้าได้

Responsive image

ประโยชน์ของท่านี้ ช่วยให้ปอดทำงานได้ดีขึ้น เลือดไปเลี้ยงต่อมไทรอยด์และอวัยวะช่องท้องทั้งหมด ลดไขมันบริเวณเอว กล้ามเนื้อต้นขา ข้อเท้าแข็งแรง

เมื่อข้อมือ แขน และหน้าท้องแข็งแรงเด็กๆ สามารถทำท่าต่างๆ ได้มากขึ้น เช่น ท่าตาชั่ง

Responsive image

ท่าตาชั่ง / โตลาสนะ

Responsive image

คำแนะนำ (Tips)

การเคลื่อนไหวใหม่ๆ ของเด็กนั้นต้องทำซ้ำๆ เป็นประจำ เพื่อให้วงจรประสาททั้งหลายอยู่ตัว วงจรประสาททั้งหลายเหล่านั้นจะเชื่อมตัวเองจากสมองส่วนที่เป็น “ความคิด” ไปสู่เปลือกสมองส่วนที่ควบคุม “การเคลื่อนไหว” และออกไปสู่เส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้ออีกทีหนึ่ง

จะเห็นว่าท่าดอกบัวเป็นท่าที่มีประโยชน์มาก เพราะเมื่อเด็กๆ สามารถท่าดอกบัวได้แล้วจะสามารถทำท่าโยคะอื่นๆ ได้อีกหลายท่า นอกจากจะช่วยเรื่องกล้ามเนื้อและอวัยวะภายในแล้ว เด็กๆ ยังได้ฝึกสมาธิคราวละนิดคราวละหน่อย แม้ไม่มากมายนักแต่ก็ช่วยให้คุ้นชิน เรียนรู้ร่างกายตนเอง และยังสนุกสนานกับการฝึกอีกด้วย

อ้างอิง

- ประทีปแห่งโยคะ, บี.เค.เอส ไอเยนการ์ เขียน, ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์ แปล, มูลนิธิโกมลคีมทอง, ๒๕๕๗

- โยคะเพื่อสุขภาพ (ฉบับปรับปรุง), ชมชื่น สิทธิเวช, อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, ๒๕๕๔

- ศาสตร์และศิลป์แห่งโยคะ : ดร.เอ็ม.แอล.ฆาโรเต เขียน, วีระพงษ์ ไกรวิทย์ และจิรวรรณ ตั้งจิตเมธี แปล,สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน, ๒๕๕๕

- โยคะในชีวิตประจำวัน : ทีมงานเขียน ฮิโรชิ ไอคะตะ, ฮิเดโกะ ไอคะตะ, สุภาพร พงศ์พฤกษ์, กวี คงภักดีพงษ์, สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน, ๒๕๕๐

- Anvanced Yoga, ชมชื่น สิทธิเวช, อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, ๒๕๕๐

- Brain Games for Babies, Toddlers & Twos : Jackie Silberg เขียน, ปรียาธร พิทักษ์วรรัตน์ แปล, ซีเอ็ดยูเคชั่น, ๒๕๔๗

- ปวงปรัชญาอินเดีย : ฟื้น ดอกบัว, สำนักพิมพ์ศยาม, ๒๕๔๕

-http://recgoodness.blogspot.com/2011/11/bound-lotus-pose.html

https://www.quora.com/What-is-the-oldest-form-of-yoga

http://sites.asiasociety.org/gandhara/exhibit-sections/buddhas-and-bodhisattvas/



บทความเพิ่มเติม

โยคะกับวรรณคดี (โยคะวัยอนุบาล : บทที่ 2) โยคะเธอราปี (โยคะวัยอนุบาล : บทที่ 1) นิทานเล่มนี้ที่หนูชอบประจำเดือนธันวาคม 2564 วาดภาพระบายสีให้แจ่มใส ตื่นตัว และไม่กลัวที่จะเรียนรู้ สานรัก NEWS ประจำเดือน ตุลาคม 2564


เด็กๆและครู เจ้าหน้าที่ล็อคดาวน์ งดการเดินทางเข้าออกอยู่ในโรงเรียนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2564
เนื่องจากสถานการณ์ไวรัสโควิด-19 ระบาด
สนใจเป็นเจ้าภาพเลี้ยงอาหารเด็กวัยอนุบาล ทั้ง 60 ชีวิต
ติดต่อสอบถามได้ที่ 094-9754796 พี่วัน

เชิญชวนผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาเด็กๆ วัยอนุบาลได้ที่
บัญชี "มูลนิธิเด็ก"
ธนาคารกสิกรไทย สาขาพุทธมณฑลสาย 4
เลขที่บัญชี 261-2-84481-2

***ใบเสร็จรับเงินสามารถนำไปลดหย่อนภาษีประจำปีได้***

ท่านสามารถส่งหลักฐานการโอนหรือติดต่อมาที่
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก มูลนิธิเด็ก
เลขที่ 95/24 หมู่ 6 ซ.กระทุ่มล้ม 18 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม 73220
Tel. 094-975-4796 , 02-814-1483 ต่อ 312 คุณวัน
หรือที่ Line ID : mbds.ffc

Responsive image

โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก ขอขอบพระคุณผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านที่เมตตาสนับสนุนและช่วยเหลือเด็กๆที่อยู่ในความดูแลเป็นอย่างสูง