Responsive image

เรื่องและภาพ : ครูนุช รัชดาพร อมรศิลป์
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก
๒๐ ธันวาคม ๒๕๖๔

บทที่ ๑ โยคะเธอราปี Yoga Therapy


ตอนที่ ๑ “สัมผัส” ผ่านสุคนธบำบัดและการนวด

ก้าวย่างสำคัญของการพัฒนาเด็ก เปลี่ยนผ่านจากเด็กทารกสู่เด็กเล็กมีพัฒนาการทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์อย่างต่อเนื่อง เด็กที่มาอยู่ที่อนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก มูลนิธิเด็ก มีพัฒนาการที่แตกต่างกัน มาจากครอบครัวต่างกัน สังคมต่างกัน มีอย่างเดียวที่มีเหมือนกันคือมีปัญหาเหมือนๆ กัน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสังคม ปัญหาชีวิต ปัญหาเศรษฐกิจ เด็กๆ เลยต้องมาอยู่ร่วมกันที่นี่ ที่นี่จึงเป็นทั้งบ้าน ทั้งโรงเรียน

ผู้ใหญ่ที่นี่จึงเป็นทั้งครอบครัวเป็นทั้งพ่อและแม่ให้กับพวกเขา แม้ความรักที่ได้รับจากที่นี่จะไม่ใช่ความรักจากครอบครัว แต่ในฐานะมนุษย์มันอยู่นอกเหนือเงื่อนไขนั้น

เพราะความสามารถของมนุษย์ไม่ถูกกำหนดโดยกรรมพันธุ์ เชื้อชาติ และสายเลือด แต่ถูกกำหนดโดยการศึกษา และสภาพแวดล้อม ที่นี่จึงมีทั้งการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรี่ มีการจัดกิจกรรมเสริมสัมพันธ์ตามวัย และมีการฝึกโยคะให้เด็กๆ

การฝึกโยคะก็ไม่ได้เป็นเพียงเพื่อร่างกายเท่านั้น แต่ยังเยียวยาจิตใจอีกด้วย การทำโยคะเธอราปีนั้นเริ่มจากจุดเล็กๆ ที่สะสมผ่านประสบการณ์การสอนโยคะให้กับเด็กที่นี่ในระยะเวลา ๙ ปี ได้เห็นได้รับรู้และได้สัมผัสพวกเขา ทำให้นึกถึงชายผู้ปฏิวัติการศึกษาในอังกฤษ “สิ่งที่ควรหยิบยื่นให้กับเด็กมีเพียงสองอย่างคือ ความรักกับเสรีภาพ” เอ.เอส. นีล ผู้ก่อตั้งซัมเมอร์ฮิลล์ที่อังกฤษเมื่อปี ๑๙๒๑ ได้กล่าวไว้ อีกทั้งซัมเมอร์ฮิลล์ยังเป็นแบบอย่างการก่อตั้งหมู่บ้านเด็กที่กาญจนบุรี

Responsive image

การป้องกันหรือการเตรียมพร้อม “สัมนหนะ” เป็นกลไกหนึ่งที่ในทางโยคะใช้ดูแลร่างกายและจิตใจและการฝึกทักษะชีวิต (Life Skills) ให้กับเด็กๆ ในโรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก ช่วยให้เด็กๆ ได้เรียนรู้สภาพแวดล้อม สังคมนอกเหนือจากความสามารถในการอ่าน-เขียน ที่นี่เราทำเกษตรปลูกผักสวนครัวส่งโรงครัวทุกวัน

เด็กๆ ได้อยู่กับสิ่งแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติเรียนรู้ขั้นตอนการเตรียมดิน เตรียมปุ๋ย ปลูกผัก รดน้ำ เก็บเกี่ยวผลผลิต แม่ครูพาเด็กๆ ประกอบอาหารง่ายๆ ให้พวกเขาลงมือทำด้วยตัวเอง หัดทำ หัดปรุง และให้รู้จักระมัดระวังของมีคมรวมทั้งการใช้ไฟ แม่พี่เลี้ยงดูแลหากิจกรรมเพื่อเพิ่มทักษะไม่ว่าจะเป็นการเล่นเกม การออกกำลังกาย การสวดมนต์ก่อนนอนและอยู่กับเด็กทุกคืนกว่าค่ำคืนอันยาวนาน จะผ่านพ้นไป

การฝึกโยคะเป็นกิจวัตรอย่างหนึ่งที่เด็กๆ ทำร่วมกับโยคะเธอราปี เด็กเล็กบางคนหรือเด็กที่แรกรับเข้ามาอาจมีปัญหาการปรับตัวเนื่องจากต้องแยกจากครอบครัวกะทันหัน บางคนถูกทิ้งบางคนยังโยเยร้องไห้ บางคนตัวเล็กเกินเกณฑ์ บางคนก้าวร้าว หรือแม้กระทั่งถูกทำร้าย

ที่ผ่านมาเด็กๆ ชอบโยคะเธอราปีกัน น่าจะเป็นเพราะเขารู้สึกส่วนตัวเพราะครูจะโฟกัสแค่เขาคนเดียวซึ่งต่างจากการมาฝึกแบบกลุ่ม โยคะเธอราปีจะดูแลเขาแบบตัวต่อตัว แค่มานอนเฉยๆ เขาก็สบายตัวแล้ว โยคะเธอราปีเป็นการนวดผสมผสานการทำท่าโยคะ โดยใช้สัมผัสเป็นตัวสื่อสารเพื่อพลังชีวิต เพื่อกระตุ้นและผ่อนคลาย ปลอบประโลมและเยียวยา สร้างความรู้สึกอุ่นใจ ผ่าน สัมผัส การเคลื่อนไหว ภาษา และจินตนาการ เด็กที่ห่างไกลครอบครัวขาดความอบอุ่นจากทั้งพ่อและแม่ จะค่อยๆ สดใสร่าเริงขึ้นอีกครั้ง

ผสมผสาน

สุคนธบำบัด (Aroma Therapy) การใช้น้ำมันหอมระเหยเพื่อบำบัดรักษาอาการต่างๆ โดยเฉพาะความเครียด ช่วยให้สมองส่วน Limbic System ซึ่งควบคุมอารมณ์ ความรู้สึก โดยจะมีความสัมพันธ์กับประสบการณ์และความจำ และเนื่องจากสมองส่วนนี้เชื่อมโดยตรงกับกับสมองที่ควบคุมการเต้นของหัวใจ ความดัน การหายใจ ระดับความเครียด สมดุลฮอร์โมน การสูดดมน้ำมันหอมระเหยจากประสาทรับกลิ่นจะมีผลต่อสมองส่วนต่างๆ เช่นสมองส่วนคอร์เท็กซ์ มีผลต่อการเรียนรู้ (Intellectual Process) ต่อมพิทูอิทารี่ (Pituitary Gland) ซึ่งควบคุมฮอร์โมน รวมทั้งฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต สมองส่วนไฮโปธาลามัส ซึ่งควบคุมความโกรธและความรุนแรง

Responsive image

การนวด (Massage) ช่วยให้น้ำมันซึมผ่านผิวหนัง ประสาทสัมผัสปรับอารมณ์ให้รู้สึกสบายขึ้น ช่วยบำบัด ลดอาการเจ็บปวด ลดอาการบวม ทำให้พลังงานขับเคลื่อน

- การนวด หมายถึง การใช้นิ้วมือกดเบาๆ และขยับนิ้วเล็กน้อย มือจะไม่เลื่อนไปมาเหมือนการถู มีทั้งการนวดแบบวงกลม นวดกลับไปกลับมา
- การลูบ ใช้มือลูบผิวหนังเพื่อให้เกิดการเสียดสี สร้างความอบอุ่น
- การบีบ คือการกดเนื้อเยื่อที่อยู่ด้านตรงข้ามกัน พร้อมๆ กันโดยด้านหนึ่งใช้นิ้วหัวแม่มือ จับบีบส่งแรงไปอีกด้านที่ใช้นิ้วชี้และนิ้วกลาง ส่วนใหญ่จะใช้บีบบริเวณลำคอ ขา
- การคลึง ใช้นิ้วหัวแม่มือ นิ้วมือหรือสันมือ ออกแรงกดให้กล้ามเนื้อขยับ มีทั้งคลึงไปมา คลึงแบบวงกลม

การสูดดมไอน้ำ (Vaporization) จากผลมะกรูดต้มช่วยระบบทางเดินหายใจ

Responsive image


ตอนที่ ๒ “เคลื่อนไหว” ชำระล้างร่างกาย

Responsive image

เตรียมตัว

เมื่อครูไปรับเด็กมาถึงห้องจะให้เด็กถอดเสื้อผ้า เพื่อเตรียมตัวไปอาบน้ำ สระผม ครูจะสระผมให้ก่อนจากนั้นอาบน้ำ ให้เด็กถูสบู่เองแต่จะคอยบอกตำแหน่งที่จะต้องถูเพื่อให้ถูสบู่ได้ทั่วตัว เช่น ถูแขน ถูคอ ถูหลัง ถูขา ถูก้น ถ้าไม่คอยบอกเด็กจะถูอยู่ที่เดียวคือที่ท้อง จากนั้นครูจะถูให้อีกรอบเพื่อให้ทั่วตัวเด็ก

เด็กๆ ที่อาบน้ำเองส่วนใหญ่จะอาบได้ไม่ค่อยสะอาดก็เลยต้องดูแลเพิ่มมากขึ้น อีกอย่างคือเรื่องล้างก้น เด็กบางคนยังล้างก้นไม่เป็น ทำให้เนื้อตัวไม่สะอาด บางคนก็มีกลิ่น ทำให้เพื่อนรังเกียจ ครูจะจับมือเด็กให้เขาใช้มือตัวเองล้างอวัยวะตัวเอง พร้อมกับบอกเขาว่าอวัยวะบริเวณนี้เป็นของสงวนส่วนตัว ห้ามคนอื่นมาจับมาโดนโดยเด็ดขาด นอกจากเด็กๆ จะต้องเรียนรู้เรื่องสุขอนามัยแล้วยังจะต้องเรียนรู้เรื่องสิทธิเด็กอีกด้วย

Responsive image

อาบน้ำเสร็จแล้วเช็ดตัว เช็ดผม ถ้าเด็กผู้ชายการเช็ดผมแทบจะข้ามไปได้เลย เพราะเด็กผู้ชายที่นี่ผมสั้นทุกคน แต่สำหรับเด็กผู้หญิงจะใช้เวลาเพิ่มขึ้น ต้องเช็ดผมให้แห้งแล้วหวีผม จากนั้นให้เด็กใส่กางเกงในหรือกางเกงขาสั้น นอนท่าปลาดาว (ท่านอนหงาย) ครูจะห่มผ้าให้สร้างความอบอุ่นให้ร่างกาย มีเสียงเพลงบรรเลงเพลงไทยเดิมบ้าง เพลงคลาสสิกบ้าง เพลงผ่อนคลายบ้าง หมุนเวียนเปลี่ยนไปเพื่อสร้างบรรยากาศสงบๆ

Responsive image

ก่อนจะเริ่มนวดครูจะสังเกตเนื้อตัวเด็กก่อนว่ามีขี้หู ขี้ไคล ขี้เล็บ เช็ดทำความสะอาดหู โดยเน้นที่ใบหูซึ่งส่วนใหญ่จะมีคราบสกปรกติดแน่น เนื้อตัวถ้ามีขี้ไคลก็จะขัดขี้ไคลให้ก่อน เพราะไม่อย่างนั้นพอลงน้ำมันไปขี้ไคลจะหลุดติดมือมาเลย คอ ไหล รักแร้ แขน ขา ถ้าเล็บยาวก็ตัดเล็บแคะขี้เล็บทั้งมือและเท้า เอาความสกปรกออกอีกครั้ง คนไหนที่มีขี้ไคลมากครูจะแกล้งบอกเด็กว่า “หนูรู้ไหม ขี้ไคลหนูปั้นทีเร็กซ์ได้ ๓ ตัว” แล้วพออีกวันมีเด็กคนใหม่มาเธอราปีพอถึงตอนขัดขี้ไคลเขาถามครูว่า “ครูครับหนูมีทีเร็กซ์กี่ตัว” ครูตอบเด็กกึ่งเย้าไปว่า “หนูมี ขี้ไคลเยอะมาก ปั้นทีเร็กซ์ได้ ๕ ตัว” “หูวววว...หนูมีทีเร็กซ์ ๕ ตัว มากกว่าเอ็มเคอีก” การมีขี้ไคลเยอะกลายเป็นความภูมิใจของเด็กๆ ที่สามารถเกทับกันได้

Responsive image

น้ำมันนวดตัวจะมีกลิ่นต่างๆ หลากหลาย เช่น
กลิ่นโรสแมรี่ ช่วยให้สดชื่น
กลิ่นส้ม ช่วยให้ผ่อนคลาย บรรเทาอาการปวดศีรษะ ทำให้สดชื่น
กลิ่นลาเวนเดอร์ ช่วยคลายเครียด ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ นอนไม่หลับ บรรเทาอาการหวัด
กลิ่นเปปเปอร์มินต์ ช่วยให้สดชื่น กระปรี้กระเปร่า บรรเทาอาการคัดจมูก ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
กลิ่นวานิลลา ช่วยคลายความกังวล หลับสบาย

ครูจะเลือกน้ำมันมาหนึ่งกลิ่นให้เด็กสูดดม จากนั้นจะเลือกอีกหนึ่งกลิ่นมาให้ลองดมด้วย แล้วถามเด็กว่าชอบกลิ่นไหน บางคนลังเล บางคนไม่มั่นใจ แต่เขาก็มีสิทธิ์เลือก ตามความชอบของตนเอง บางคนชัดเจนและมีความมั่นใจมากในการตัดสินใจเลือกกลิ่นที่ตนชอบ

สัมผัส

ใส่ใจในใบหน้า

- บริเวณสันจมูก หว่างคิ้ว กดเบาๆ ด้วยนิ้วโป้งลากจนถึงโคนผม การทำแบบนี้จะช่วยให้เด็กสบายตัว หลับสบาย
- บริเวณหน้าผากเหนือคิ้ว ใช้นิ้วโป้งทั้งสองข้างจรดบริเวณเหนือคิ้ว ค่อยๆ ลากเป็นแนวยาวมาจนถึงขมับ ทำซ้ำหลายๆ ครั้ง
- ปีกจมูก กดปีกจมูกด้วยนิ้วโป้ง ค่อยๆ ลากเป็นแนวออกด้านข้างใต้โหนกแก้ม ช่วยให้หายใจโล่งขึ้น
- คาง ใช้นิ้วทั้งสองข้างนวดบริเวณคางค่อยไล่ไปถึงติ่งหู

สัมผัสสู่หัวใจ ลำตัวส่วนบน

วางมือสองข้างบนอก ลูบเป็นวงกลมเล็กๆ แล้วขยายใหญ่ขึ้น ค่อยๆ ลากมือไปที่ท้องลูบเป็นวงกลมอย่างเบามือ

ไหล่ แขน นิ้ว

กดเบาๆ บริเวณไหล่ ลากไปถึงแขน ศอก ข้อมือ คลึงเบาๆ บริเวณฝ่ามือและนิ้ว

หลัง

กดนวดบริเวณกระดูกสันหลัง สะบัก และคลึงเบาๆ บริเวณก้น

เพื่อการเคลื่อนไหว ลำตัวส่วนล่าง ขา เท้า สะโพก

- บริเวณเข่ามีลูกสะบ้าที่ขยับได้ และมีถุงน้ำหล่อเลี้ยงทำให้เคลื่อนไหวได้สะดวก ไม่ควรบีบแรง
- ขาท่อนล่าง มีเส้นเอ็นขนาดใหญ่หลายเส้น ควรบีบแบบเบามือ เพื่อคลายเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ
- ฝ่าเท้า ควรนวดเป็นพิเศษ เท้ารับประสาทความรู้สึกของอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย หงายฝ่าเท้าขึ้น นวดใจกลางอุ้งเท้าคลึงเบาๆ
- นิ้วเท้า คลึงนิ้วเท้าทีละนิ้ว จากโคนสู่ปลายนิ้ว
- หลังเท้า จับฝ่าเท้าด้วยมือทั้งสอง นิ้วหัวแม่มืออยู่บนหลังเท้า ออกแรงกดที่นิ้วหัวแม่มือ คลึงมาที่นิ้วเท้า นวดให้ทั่วหลังเท้า นวดวนมาที่ตาตุ่ม บีบเบาๆ บริเวณเอ็นร้อยหวาย แล้วนวดเบาๆ รอบข้อเท้า ขา นวดไล่ขึ้นลงจากหน้าแข้งถึงสะโพก

Responsive image
ขยับสะโพก

- วางมือบนขาทั้งสองข้าง จับขาให้งอ สลับซ้าย-ขวาเหมือนกับการขี่จักรยานช้าๆ
- วางมือแบบเดิม จับขาสองข้างยกขึ้นประมาณ ๖๐ องศา แล้วกางขาออกกว้างๆ จากนั้นรวบขาชิดติดกัน
- วางมือเหมือนเดิม จับขาสองข้างติดกันยกขึ้นประมาณ ๖๐ องศา วางลงทางขวาหมุนตามเข็มนาฬิกา ๒ - ๓ ครั้ง ทำเหมือนเดิมหมุนทวนเข็มนาฬิกา ๒ - ๓ ครั้ง

เมื่อเด็กเริ่มคุ้นเคยแล้วก็ค่อยๆ ฝึกให้เขาออกแรงเพื่อใช้กล้ามเนื้อบ้าง

ท่าสะพาน

นอนท่าปลาดาว จับขา ชันเข่าขึ้น มือวางข้างลำตัว จากนั้นให้เด็กยกก้นขึ้น แล้วค้างไว้ระหว่างนี้อาจนับเลขไปด้วย

คำแนะนำ (Tips)

- สังเกตดูว่าเด็กมีแรงที่จะยกก้นขึ้นได้หรือไม่ บางครั้งอาจต้องช่วยพยุงเพื่อให้เขามั่นใจขึ้น
- การค้างท่าจะช่วยให้กล้ามเนื้อจดจำการทำงานในส่วนนั้นได้ เมื่อทำบ่อยครั้งก็จะทำได้เอง

Responsive image

ท่าตั๊กแตน / ศลภาสนะ

นอนคว่ำท่าจระเข้ ขาชิด ยกขาข้างใดข้างหนึ่งค้างไว้ แล้วทำซ้ำกับขาอีกข้าง

ประโยชน์

- ช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น บรรเทาอาการเกี่ยวกับกระเพาะอาหารและท้องอืด กระดูกสันหลังยืดหยุ่นขึ้น และยังช่วยให้กระเพาะปัสสาวะและต่อมลูกหมากแข็งแรง

Responsive image

Responsive image

คำแนะนำ

- เด็กที่ฝึกใหม่ เด็กเล็ก จะไม่ค่อยมีแรงยกขา อาจต้องช่วยจับขายกขึ้นบ้าง
- เมื่อฝึกทำบ่อยขึ้นให้ยกขาสองข้างขึ้นพร้อมกัน
- สังเกตพัฒนาการการใช้กล้ามเนื้อของเด็ก


ตอนที่ ๓ “ภาษา / สื่อสาร”

ภาษา/สื่อสาร

ระหว่างนวดครูจะคอยถามว่าเจ็บไหม? สบายไหม? เจ็บไหม? เรื่องความเจ็บนี่ครูค่อนข้างกังวลหน่อยเพราะน้ำหนักมือของผู้ใหญ่เมื่อสัมผัสเด็ก เด็กอาจเจ็บเกินไปก็ได้ อีกอย่างหนึ่งคือระหว่างนวดครูใส่ถุงมือ อาจทำให้การกะน้ำหนักผิดพลาดไป เลยต้องคอยถามอยู่ตลอด เพื่อความมั่นใจว่าเราไม่ได้ทำให้เขาเจ็บ

สบายไหม? คำถามแบบนี้ไม่ใช่เด็กทุกคนจะตอบได้ ซึ่งก็ไม่เข้าใจว่าเป็นเพราะอะไร หรือว่าเป็นคำนามธรรมที่ยากเกินความเข้าใจของเด็ก โดยเฉพาะกับเด็กบางคนที่เพิ่งรับเข้ามาใหม่เขาจะไม่ค่อยพูดอะไรเลย บางครั้งครูต้องเปลี่ยนคำถามเพื่อให้เฉพาะเจาะจงลงไป เช่น ชอบไหม? พอเปลี่ยนคำถามเราก็ได้คำตอบ การสื่อสารกับเด็กทำให้ต้องสังเกตมากขึ้น แต่สำหรับเด็กบางคนมันก็ไม่ได้ผลตอนนั้น ครูต้องพูดคนเดียวอยู่เป็นสัปดาห์กว่าเขาจะสื่อสารด้วย

การพูดคุยระหว่างเธอราปีเป็นการสื่อสารเพื่อจะได้รู้ปฏิกิริยาของเด็ก รู้ว่าเขาสามารถรับรู้ความรู้สึกว่าเขารู้สึกอย่างไร (ฝึกให้เด็กใช้ความรู้สึก) ความรู้สึกที่เกิดขึ้นที่อวัยวะแต่ละส่วนของร่างกาย เช่น หัว แขน ขา และค่อยๆ เพิ่มคลังศัพท์เกี่ยวกับอวัยวะที่เด็กยังไม่รู้ เช่น หน้าผาก ขมับ ส้นเท้า นิ้วโป้ง นิ้วก้อย ฯลฯ


Responsive image

นอกจากนี้ยังได้พบว่ามีเด็กพูดไม่ชัด ไม่สามารถออกเสียง แม่กน แม่กง ได้ ก็ต้องฝึกพูดกันทีละคำ ที่ผ่านมาเด็กที่มีปัญหาด้านปฏิสัมพันธ์จะฟื้นตัวง่ายกว่าปัญหาการออกเสียง ทั้งๆ ที่ อาย ไฮคิว ใช้ชีวิตอยู่ในมูลนิธิฯ มาหลายปีแล้ว และเด็กที่มีปัญหาด้านการออกเสียงก็ไม่มีปัญหาด้านการปฏิสัมพันธ์และการสื่อสาร เพื่อนๆ ฟังเขารู้เรื่อง บางครั้งที่เขาพูดเป็นประโยคครูฟังไม่รู้เรื่องเพื่อนๆ เขาก็สามารถแปลได้ บางทีครูเลยต้องมีล่ามสำหรับคุยกับเขา

แต่การสื่อสารไม่ได้มีข้อจำกัดแค่ภาษาแม่หรือภาษาใดภาษาหนึ่ง ครูยังได้สอนภาษาอังกฤษ ภาษาจีนให้เด็กๆ พวกเขาก็สามารถจดจำ ออกเสียงได้ เด็กๆ สามารถนับเลข กล่าวทักทาย กล่าวขอบคุณ เรียกชื่อสัตว์ต่างๆ ได้ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาจีน

พร้อมๆ ไปกับการเธอราปีเด็กจะได้เรียนรู้คำศัพท์เกี่ยวกับท่าโยคะ และฝึกโยคะท่าง่ายๆ เช่น ท่าปลาดาว ท่าจระเข้ ท่างู ท่าเทียน ท่าเด็ก ท่าตั๊กแตน ท่าคันไถครึ่งตัว เพื่อช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อ และฝึกใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ เด็กบางคนไม่ค่อยมีแรงเพราะยังใช้กล้ามเนื้อได้ไม่เต็มที่ ครูจะคอยประคับประคองไปจนกว่าเขาจะสามารถทำได้เอง

Responsive image


ตอนที่ ๔ จินตนาการจากท่าโยคะ

จินตนาการ จากท่าโยคะ
ท่าปลาดาว / ท่าศพ / ศวาสนะ / Corpse pose / Savasana

นอนหงาย หลับตา ขาแยกเล็กน้อย แขนทั้งสองข้างอยู่ข้างลำตัว หายใจเข้า-ออกช้าๆ ร่างกายจะค่อยๆ ผ่อนคลายขึ้น เราจะเริ่มต้นง่ายๆ ให้เด็กๆ รู้จักการนอนนิ่งๆ ที่ใครๆ ก็ทำเป็นตั้งแต่เด็ก

Responsive image

ท่าจระเข้ / มกราสนะ / Crocodile pose

ท่านี้เป็นท่าพักในท่านอนคว่ำ ให้เด็กนอนคว่ำที่พื้น กางขาเล็กน้อย แขนสองข้างประสานไว้ด้านหน้า คางหรือหน้าผากวางบนมือ อาจต้องใช้มือลูบหลังเด็กๆ สักหน่อยเขาจะได้ผ่อนคลายขึ้น

Responsive image

ท่างู / ภูชังกาสนะ / Cobra pose

ท่างูเป็นท่าที่ช่วยให้กระดูกสันหลังแข็งแรง นอกจากนี้ยังช่วยกดนวดอวัยวะภายในช่องท้องอีกด้วย นวดตับอ่อน ทำให้ไตแข็งแรง บรรเทาอาการท้องผูก ทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น

Responsive image


ประโยชน์ของการทำโยคะเธอราปี

ผลดีต่อร่างกาย

ระบบกล้ามเนื้อ

- การนวดทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ยืดหยุ่นมากขึ้น มีความคล่องแคล่วว่องไว
- ลดการเกร็งตัวของเอ็นกล้ามเนื้อ ลดการเกิดตะคริว
- ลดการคั่งของเสียในเนื้อเยื่อ เมื่อกล้ามเนื้อคลายตัวจะทำการดูดซึมอาหารจากเลือด และเมื่อกล้ามเนื้อหดตัว จะช่วยไล่เลือดกลับไปยังหัวใจ
- ช่วยลดอาการข้อติดขัด
- ข้อต่อกระดูกแข็งแรงขึ้น กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น
- ช่วยให้หลับสบาย

ระบบไหลเวียนเลือดและการหายใจ

- ช่วยให้ระบบไหลเวียนของเลือดดีขึ้น
- ลดการคั่งของเลือดใต้ผิวหนัง
- เพิ่มระดับฮีโมโกลบินซึ่งเป็นตัวนำพาออกซิเจนไปสู่เซลล์ต่างๆ
- ช่วยปรับปรุงระบบหายใจให้คล่อง
- การไหลเวียนของน้ำเหลืองสะดวกขึ้น ทำงานดีขึ้น

ผลดีต่อผิวหนัง

- ทำให้เลือดไหลเวียนมาเลี้ยงผิวหนังมากขึ้น ผิวพรรณดีขึ้น
- ช่วยทำความสะอาดผิวพรรณและช่วยขัดขี้ไคล เพราะช่วยปิดรูขุมขน และขับเหงื่อซึ่งเป็นน้ำมันธรรมชาติที่ช่วยให้ผิวหนังเกิดความยืดหยุ่น
- ช่วยให้ผิวหนังเกิดความรับรู้มีประสาทสัมผัสดีขึ้น
- หากมีบาดแผลที่ผิวกาย เมื่อเลือดไปเลี้ยงดี แผลจะหายเร็ว ทั้งนี้ไม่ควรนวดบริเวณที่เป็นแผลหรือมีการอักเสบ

ผลดีต่อระบบทางเดินอาหาร

- เพิ่มการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้เพราะการนวดสามารถกระตุ้นประสาท Vagus nerve ให้ทำงานดีขึ้น
- ลดปัญหาท้องอืด แน่นท้อง ผายลมออกจากท้องได้ง่ายขึ้น

ผลดีด้านจิตใจ

เด็กๆ ต้องการการสัมผัสเพื่อช่วยพัฒนาเรื่องอารมณ์ ความรู้สึก เพิ่มความรู้สึกมั่นคง ช่วยสร้างภาวะจิตที่ดี ความรู้สึกที่ได้รับการทะนุถนอมช่วยให้เด็กรู้สึกเป็นที่รัก มีความสุข อารมณ์ดี คลายความเครียด เป็นสร้างความเชื่อมั่นผ่านปฏิสัมพันธ์

ข้อควรใส่ใจ

๑. ควรทำช่วงท้องว่าง หรือหลังจากรับประทานอาหารแล้วประมาณ ๓๐ - ๔๕ นาที
๒. การพูดคุย / สบตา ช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดี
๓. หากเด็กป่วยควรรอให้หายดีก่อน
๔. มีสมาธิกับการนวด

หลังจากครบชั่วโมงโยคะเธอราปีเด็กจะสบายตัวขึ้น บางคนเคลิ้มหลับ บางคนดูได้จากสีหน้าและแววตาว่าเขาสดใสขึ้น ดูมีชีวิตชีวาสมวัยของเขา สัมผัสที่ส่งไปมีทั้งพลัง ปราณ ทั้งยังกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนแห่งความสุขหรือเอนโดฟิน (Endorphins) และอ๊อกซิโตซิน (Oxytocin) ซึ่งช่วยลดความเจ็บปวดในร่างกายได้ พวกเขาจึงสบายตัวขึ้น โยคะเธอราปีค่อยๆ เตรียมความพร้อมสำหรับก้าวน้อยๆ ให้ก้าวต่อไปอย่างมั่นคง ไม่ว่าเด็กๆ เหล่านี้จะได้หวนคืนกลับสู่ครอบครัวหรือไม่ ที่นี่จะดูแลพวกเขา..เป็นบ้าน ..เป็นครอบครัวให้พวกเขาต่อไป

อ้างอิง

:โยคะบำบัด หลักการและวิธีการ : สวามีกุลวัลยนันท์ และ ดร.เอส.แอล.วิเนการ์, กวี คงภักดีพงษ์ แปลและเรียบเรียง, สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน, พิมพ์ครั้งที่ ๑/๒๕๕๓,: pharmacy.mahidol.ac.th

: ลูกน้อยสุขภาพกายและจิตดีด้วยวิธีนวดสัมผัส Baby Massage Touch for Health : ดร.อารียา ศตรัศมี, มายิกสำนักพิมพ์, พิมพ์ครั้งที่ ๑,

:โยคะเพื่อสุขภาพ(ฉบับปรับปรุง) : ชมชื่น สิทธิเวช, อัมรินทร์ปริ้นติ้งแอนด์พับบลิชชิ่ง, พิมพ์ครั้งที่ ๒๒/๒๕๕๔

: Yoga for mother and baby โยคะสำหรับคุณแม่และลูกน้อย : Francoise Barira Freedman เขียน ธนัชชา ศักดิ์สยามกุล แปล, เนชั่นบุ๊คส์

:รู้จักเด็กทั้งตัวและหัวใจ พัฒนาการของเด็กและวัยรุ่น : สุริยเดว ทรีปาตี, โครงการบูรณาการกระบวนการสร้างเสริมต้นทุนชีวิตเด็กและเยาวชนไทย สำนักกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล, พิมพ์ครั้งที่ ๒/๒๕๕๖

: นีล กบฏชั่วนิรันดร์ : โจนาธาน โคอัล เขียน, สมบัติ พิศสะอาด แปล, สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก, พิมพ์ครั้งที่ ๑/๒๕๔๗

: วิธีกระตุ้นสมองและฝึกพัฒนาการเด็กแรกเกิด - ๖ ขวบ ด้วยวิธีเล่นกับเขาอย่างง่ายๆ : Margaret Sasse' เขียน, เกศินี โอวาสิทธิ์ พญ. แปล, สำนักพิมพ์ บี มีเดีย, ๒๕๕๖



บทความเพิ่มเติม

โยคะกับวรรณคดี (โยคะวัยอนุบาล : บทที่ 2) เด็กๆ ช่วยกันระบายสีบ้านกระดาษ นิทานเล่มนี้ที่หนูชอบประจำเดือนพฤศจิกายน 2564 เล่านิทานแม่ลิง พาให้สร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ เสริมพัฒนาการเด็กได้ง่ายๆ ด้วยการ์ดเกม เล่นอย่างไร ให้ได้ประโยชน์


เด็กๆและครู เจ้าหน้าที่ล็อคดาวน์ งดการเดินทางเข้าออกอยู่ในโรงเรียนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2564
เนื่องจากสถานการณ์ไวรัสโควิด-19 ระบาด
สนใจเป็นเจ้าภาพเลี้ยงอาหารเด็กวัยอนุบาล ทั้ง 60 ชีวิต
ติดต่อสอบถามได้ที่ 094-9754796 พี่วัน

เชิญชวนผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาเด็กๆ วัยอนุบาลได้ที่
บัญชี "มูลนิธิเด็ก"
ธนาคารกสิกรไทย สาขาพุทธมณฑลสาย 4
เลขที่บัญชี 261-2-84481-2

***ใบเสร็จรับเงินสามารถนำไปลดหย่อนภาษีประจำปีได้***

ท่านสามารถส่งหลักฐานการโอนหรือติดต่อมาที่
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก มูลนิธิเด็ก
เลขที่ 95/24 หมู่ 6 ซ.กระทุ่มล้ม 18 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม 73220
Tel. 094-975-4796 , 02-814-1483 ต่อ 312 คุณวัน
หรือที่ Line ID : mbds.ffc

Responsive image

โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก ขอขอบพระคุณผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านที่เมตตาสนับสนุนและช่วยเหลือเด็กๆที่อยู่ในความดูแลเป็นอย่างสูง