Responsive image

เรื่องและภาพ : ครูนุช รัชดาพร อมรศิลป์
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก
๒๒ ธันวาคม ๒๕๖๔

บทที่ ๒ โยคะกับวรรณคดี


เรื่อง รามเกียรติ์ ตอนกำเนิดหนุมาน

หนุมาน

Responsive image
Responsive image


การฝึกโยคะท่าหนุมานหรือท่าลิงเป็นท่าที่ต้องใช้เวลาในการฝึกค่อนข้างมากเพื่อให้กล้ามเนื้อขามีความแข็งแรง เหยียดยืด แต่เนื่องจากร่างกายของคนเราแตกต่างกัน บางคนมีความยืดหยุ่นดี บางคนต้องใช้เวลาฝึกมากหน่อย แต่ทุกคนก็สามารถฝึกท่านี้ได้ แค่อาจต้องใช้เวลาต่างกัน ท่าหนุมานจึงเป็นท่าที่บางคนก็ทำได้ในระยะเวลาไม่นานนัก บางคนต้องใช้เวลาเพื่อฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

Responsive image

Responsive image


Responsive image


อุปกรณ์

เสื่อโยคะ, บล็อก, หมอน

เนื่องจากท่านี้ต้องใช้ระยะเวลาในการฝึกนาน และต้องใช้ความพยายามฝึกหลายครั้ง เพื่อวางขาให้เหยียดตรงบนพื้นโดยให้ก้นแตะพื้น ด้านหลังของขาที่อยู่ข้างหน้า และด้านหน้าของขาที่อยู่ข้างหลังควรแตะพื้น การมีอุปกรณ์ช่วยให้เด็กสามารถทำท่าได้สะดวกขึ้น และช่วยให้เขาไม่รู้สึกแปลกแยกกับเพื่อนที่สามารถทำท่าลิงได้เพราะขีดจำกัดทางร่างกายที่ต่างกัน

สำหรับเด็กบางคนครูจะให้ทำท่าที่ง่ายกว่าหน่อย เช่น ท่าครึ่งหนุมาน ซึ่งเด็กๆ ส่วนใหญ่จะสามารถทำได้

Responsive image

รูป : ท่าครึ่งหนุมาน

อาสนะท่านี้เป็นการรำลึกถึงหนุมานซึ่งเป็นทหารผู้ซื่อสัตย์ของพระราม ทั้งยังมีพละกำลังมหาศาลอีกด้วย

ท่านี้ฝึกโดยการแยกขาไปข้างหน้าและข้างหลัง วางฝ่ามือบนพื้นข้างตัว เหยียดขาทั้งสองข้างให้ตรง ยกสะโพกขึ้น กดขาและสะโพกลงกับพื้นโดยใช้มือทั้งสองช่วยรับน้ำหนัก (อาจใช้อุปกรณ์ บล็อกหรือ หมอน หนุนรองก้นได้) จากนั้นทำสลับกับขาอีกข้างหนึ่ง

การฝึกท่านี้ต้องเวลาในการฝึกหลายๆ ครั้ง เพื่อให้เหยียดขาได้ตรงบนพื้นและก้นติดพื้น เมื่อสามารถเหยียดขาได้แล้ว ยกมือพนมตรงหน้าอก เมื่อสามารถทำได้จนชำนาญอาจสามารถยกมือขึ้นเหนือศีรษะได้

Responsive image


ประโยชน์ของท่าหนุมาน

ช่วยสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา ท่านี้ยังเป็นท่าที่นักวิ่งมาราธอนและนักวิ่งระยะสั้นควรฝึกอย่างสม่ำเสมอ

Responsive image

รูป : หนุมาน ถ่ายจากศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (ศ.ศ.ป.) จ.อยุธยา


Responsive image

เด็กๆ ได้สนุกสนานไปกับการฝึกท่าลิง ฟังเรื่องหนุมาน, ใส่หน้ากากหนุมาน, ระบายสี และฟังวรรณคดี เรื่องรามเกียรติ์ ตอนกำเนิดหนุมาน

Responsive image


ท่านางสวาหะ / ท่านาฏราชาสนะ / Dancer Pose

นาฏ แปลว่า นักร่ายรำ
ราชา แปลว่า เทพเจ้า หรือ พระราชา คือพระนามหนึ่งของพระศิวะ ผู้เป็นเทพเจ้าแห่งการร่ายรำ

ท่านางสวาหะ หรือท่านาฏราชา เป็นท่ายืนทรงตัวด้วยขาข้างเดียว เป็นท่ายากอีกท่าหนึ่งสำหรับเด็กๆ แต่เนื่องจากเด็กๆ คุ้นเคยกับการยืนท่าต้นไม้มาแล้ว ทำให้เด็กๆ สามารถทำได้ บางคนอาจต้องพยายามมากขึ้น วันนี้เราจะฝึกท่านี้กันแต่ขอเรียกง่ายๆ ว่า "ท่านางสวาหะ" เพื่อให้สอดคล้องกับวรรณคดี รามเกียรติ์ ตอนกำเนิดหนุมาน

การพยายามให้เด็กทรงตัวด้วยขาข้างเดียวไม่ใช่เรื่องง่ายนัก เพราะจะเห็นได้ว่าบางครั้งแม้พวกเขายืนด้วยสองขาของเขาเองยังแทบจะไม่มั่งคง แต่นั้นไม่ใช่สิ่งที่เป็นไปไม่ได้ วันนี้ครูจะเล่าเรื่องกำเนิดหนุมานให้เด็กๆ ฟัง

“นางสวาหะถูกแม่ของนางทำโทษต้องคำสาป ให้ยืนตีนเดียวเหนี่ยวกินลม อ้าปากค้างกลายเป็นหิน”

เด็กพยายามนึกและทำท่าตาม เพื่อจะทรงตัวในท่ายืนขาเดียว บางคนทำได้ บางคนต้องให้ครูช่วย แต่เรื่องอ้าปากนี่ทำได้ทุกคน 😋😋

Responsive image


วิธีทำท่านางสวาหะ

๑. ยืนตรง เหยียดแขนซ้ายไปด้านหน้า
๒. งอขาขวาและยกเท้าขวาขึ้น ใช้นิ้วมือจับที่นิ้วหัวแม่เท้า หรือจับที่ข้อเท้า งอเข่าขวาที่ถูกยกขึ้น และดึงขาขึ้นไปด้านหลัง
๓. ทำสลับข้างด้วย

Responsive image


ครูเล่าเรื่องนางสวาหะให้เด็กๆ ฟังต่อ

“นางสวาหะจะพ้นคำสาปได้ก็ต่อเมื่อออกลูกเป็นลิง พระอิศวรให้พระพายซัดอาวุธใส่ปากนางสวาหะ นางจึงตั้งท้อง และคลอดหนุมานออกมาทางปาก”

“ครั้นได้ศุภฤกษ์ยามดี
พระรวีหมดเมฆแสงฉาน
ปีขาลเดือนสามวันอังคาร
เยาวมาลย์ก็ประสูติโอรส
เป็นวานรผู้เผ่นออกทางโอษฐ์
เผือกผ่องไพโรจน์ทั้งกายหมด
ใหญ่เท่าชันษาได้โสฬส
อลงกฎดั่งดวงศศิธร ฯ”

Responsive image

จากนั้นเรามาฟังคำอธิบายศัพท์กันค่ะ เพื่อให้เด็กๆ เข้าใจง่ายขึ้น

ศุภฤกษ์ หมายถึง ฤกษ์งามยามดี เป็นเวลาที่ดี
รวี หมายถึง พระอาทิตย์
แสงฉาน หมายถึง แสงกล้า, มีแสงพุ่งออกไป, สว่าง, กระจ่างแจ้ง, จ้า เช่น แสงฉาน ปัญญาแตกฉาน
ปีขาล หมายถึง ที่สามของรอบปีนักษัตร มีเสือเป็นเครื่องหมาย
เดือนสาม หมายถึง เดือนจันทรคติ เริ่มต้นปีที่เดือนอ้าย แล้วมาเดือนยี่ เดือนสาม จบที่เดือนสิบสอง ต่อมาเปลี่ยนเป็นขึ้นปีใหม่ จันทรคติที่เดือนห้า แล้วไปสิ้นสุดที่เดือนสี่
เยาวมาลย์ หมายถึง หญิงสาว
ประสูติ หมายถึง เกิด, การเกิด, กำเนิด, คลอด
โอรส หมายถึง ลูกชาย, บุตรชาย
วานร หมายถึง ลิง ตัวอย่างเช่น หนุมานเป็นวานรเผือกที่เป็นตัวละครเรื่องรามเกียรติ์
เผ่น หมายถึง อาการกระโดดโจนไปโดยไม่รั้งรอ, หลบหน้าไปอย่างรวดเร็ว
โอษฐ์ หมายถึง ปาก
เผือก หมายถึง ขาวอย่างผิดปกติ
ผ่อง หมายถึง ปราศจากมลทิน, ไม่ขุ่นมัว, ปลั่ง
ไพโรจน์ หมายถึง รุ่งเรือง, สุกใส, รุ่งโรจน์
กาย หมายถึง ร่างกาย, ตัว
ชันษา หมายถึง อายุ, ปี
โสฬส หมายถึง สิบหก
อลงกฎ หมายถึง ตกแต่ง, ประดับประดา
ศศิธร หมายถึง ดวงจันทร์, พระจันทร์

Responsive image

Responsive image

ระหว่างการค้างท่าครูจะให้เด็กๆ นับเลขไปด้วย ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาจีน เพื่อเพิ่มคลังศัพท์ นอกจากนี้ภาษาในวรรณคดีจะช่วยให้มีคำศัพท์เพิ่มขึ้นอีกด้วย เรื่องเล่าเกี่ยวกับกำเนิดหนุมานช่วยสร้างจินตนาการ สนุกสนาน ช่วยให้จดจำเรื่องราวต่างๆ ผ่านการฝึกโยคะ

วรรณคดีเป็นรูปแบบของศิลปะที่สำคัญของมนุษยชาติรูปแบบหนึ่ง การศึกษาและฝึกฝนด้านวรรณศิลป์ช่วยเข้าถึงและได้ใกล้ชิดกับความคิดในส่วนลึกและอารมณ์ความรู้สึกของผู้อื่นจากต่างเวลา และต่างประเพณีได้ ช่วงท้ายชั่วโมงมีการฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็กให้เด็กๆ ระบายสี ช่วยให้สมองจดจำเรื่องราวได้ดีขึ้น

เมื่อเด็กๆ ได้ฟังสัมผัสหรือท่วงทำนองของภาษารูปแบบต่างๆ เป็นประจำ การหัดอ่านจะเป็นไปโดยธรรมชาติ เช่นเดียวกับการหัดเดิน และการหัดพูด

Responsive image

อ้างอิง

- ประทีปแห่งโยคะ : บี เค เอส ไอเยนการ์ เขียน, ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์ แปล, สำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทอง, พิมพ์ครั้งที่ ๑/๒๕๕๗

- https://dict.longdo.com

- https://www.baanjomyut.com/library/knowledge_of_encyclopedias/098.html

- https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%99

- https://sites.google.com/site/wannakadeethaim4/wrrnkhdi-thiy/ramkeiyrti/taw-lakhr-ramkeiyrti

- Yoga Cures :Tara Stiles, Three Rivers Press, Crown Publishing Group, ๒๐๑๒

- ปลุกพลังสมอง : รักษ์ลูกบุคส์, รักษ์ลูกกรุ๊ป, ๒๕๕๗

- โรงเรียนบันดาลใจ Creative Schools : Ken Robinson and Lou Aronica เขียน, วิชยา ปิดชามุก แปล, สำนักพิมพ์ openworlds, ๒๕๕๙

- เกมหรรษาพัฒนาสมองลูกน้อย : Jackie Silberg เขียน, ปรียาธร พิทักษ์วรรัตน์ แปล, ซีเอ็ดยูเคชั่น, ๒๕๔๗



บทความเพิ่มเติม

โยคะกับท่าดอกบัว (โยคะวัยอนุบาล : บทที่ 3) โยคะเธอราปี (โยคะวัยอนุบาล : บทที่ 1) นิทานเล่มนี้ที่หนูชอบประจำเดือนธันวาคม 2564 วาดภาพระบายสีให้แจ่มใส ตื่นตัว และไม่กลัวที่จะเรียนรู้ สานรัก NEWS ประจำเดือน ตุลาคม 2564


เด็กๆและครู เจ้าหน้าที่ล็อคดาวน์ งดการเดินทางเข้าออกอยู่ในโรงเรียนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2564
เนื่องจากสถานการณ์ไวรัสโควิด-19 ระบาด
สนใจเป็นเจ้าภาพเลี้ยงอาหารเด็กวัยอนุบาล ทั้ง 60 ชีวิต
ติดต่อสอบถามได้ที่ 094-9754796 พี่วัน

เชิญชวนผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาเด็กๆ วัยอนุบาลได้ที่
บัญชี "มูลนิธิเด็ก"
ธนาคารกสิกรไทย สาขาพุทธมณฑลสาย 4
เลขที่บัญชี 261-2-84481-2

***ใบเสร็จรับเงินสามารถนำไปลดหย่อนภาษีประจำปีได้***

ท่านสามารถส่งหลักฐานการโอนหรือติดต่อมาที่
โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก มูลนิธิเด็ก
เลขที่ 95/24 หมู่ 6 ซ.กระทุ่มล้ม 18 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม 73220
Tel. 094-975-4796 , 02-814-1483 ต่อ 312 คุณวัน
หรือที่ Line ID : mbds.ffc

Responsive image

โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็กสานรัก ขอขอบพระคุณผู้ใหญ่ใจดีทุกท่านที่เมตตาสนับสนุนและช่วยเหลือเด็กๆที่อยู่ในความดูแลเป็นอย่างสูง