ปฏิรูปการศึกษากับการจัดกระบวนการเรียนรู้ "เด็กกลุ่มเปราะบาง"

ปฏิรูปการศึกษา คือ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการจัดการศึกษา โดยการกระจายอำนาจการจัดการศึกษา และกระจายงบประมาณไปสู่ท้องถิ่น สู่พื้นที่ระดับต่างๆ สู่สถานศึกษา

เด็กกลุ่มเปราะบาง คือ กลุ่มเด็กที่พร้อมจะออกจากระบบโรงเรียน ไปเป็นกลุ่มเด็กที่ไม่พึงปรารถนาของสังคม หรือกลุ่มที่พร้อมจะสร้างปัญหาให้สังคม เด็กกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่คนในชุมชน คนในตำบล คนในอำเภอรังเกียจ


เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2558 ผู้เขียนและคณะ  มีนายสุนทร สุริโย น.ส.เอื้อมเดือน ชนะบุญวรานนท์ นายสมศักดิ์ หมีน้ำเงิน จากมูลนิธิสภาการศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี ได้ไปเยี่ยมโรงเรียนศรีสวัสดิ์พิทยาคม อ.ศรีสวัสดิ์  จ.กาญจนบุรี  ซึ่งมีนักเรียนชั้นมัธยม 1 ถึงมัธยม 6 รวม 477 คน ในจำนวนนี้มีเด็ก 36 คน เป็นเด็กกลุ่มเปราะบาง ไม่มาเรียน  วันทั้งวันขี่มอเตอร์ไซด์เสียงดังไป- มาทั้งวัน บางวันก็แต่งรถให้มีเสียงดังกว่าปกติ  เวลาขับก็มักจะเร่งเครื่องซ้ำ ๆ (เบิ้ลเครื่อง) ก่อนออกวิ่ง ทำเช่นนี้ประจำ  เป็นที่รำคาญของคนในชุมชน บางคนเสร็จจากขับมอเตอร์ไซด์ไปเล่นเกมส์ บางคนเริ่มเสพยาเสพติด คนในชุมชนคิดจะให้เด็กไปให้พ้นแต่ก็ทำไม่ได้ นายอำนาจ ทัดสวน ผู้อำนวยการโรงเรียนศรีสวัสดิ์พิทยาคม พร้อมครูรัตนาวดี นำนาผล และครูฝึกสอนจากมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรีอีก 2 คน เห็นว่าเด็กทั้ง 36 คนนี้มีคุณค่า แต่ตัวเด็กเองไม่เห็นคุณค่าในตัวเอง 




คุณครูทั้ง 3 ท่านและผู้อำนวยการโรงเรียน จึงคิดหาวิธีให้เด็กเรียนอย่างมีความสุข คิดและเชื่อเหมือนหมู่บ้านเด็ก เรียนอย่างไรให้มีความสุข ทางโรงเรียนเริ่มให้เด็กเรียนรู้วิชาบูรณาการที่เอาชีวิตเป็นตัวตั้ง เริ่มจากชวนมาอยู่ในโรงเรียนเด็กอยากทำอะไรให้ทำ กลุ่มเด็กเปราะบางเริ่มขับรถมอเตอร์ไซด์ส่งเสียงดัง ครูฝึกสอน 2 ท่านใช้ความจริงใจเข้าไปเป็นเพื่อนช่วยคิดช่วยทำ พาน้องออกทำกิจกรรมหลังเลิกเรียน


ผู้อำนวยการพาออกค่ายกับผู้ใหญ่ที่เดินทางผิดพลาดมาในชีวิต ขอให้ทหารช่วยจัดกิจกรรมฝึกวินัย ส่งไปฝึกอาชีพที่มูลนิธิพระดาบส มาที่หมู่บ้านเด็กให้เด็กเห็นความรักของแม่ที่ยอมเจ็บปวดเพื่อให้ลูกรักได้มีชีวิตใหม่ มาดูกระบวนการเรียนรู้ที่เอาทักษะชีวิตเป็นตัวตั้งแล้วบูรณาการกับความรู้จากหลักสูตรแกนกลาง ผู้อำนวยการให้คำนิยามว่า "การศึกษาต้องกินได้" แล้วกลับโรงเรียนศรีสวัสดิ์พิทยาคมลงมติว่าเราจะทำอะไร เด็กเริ่มคิดทำโรงเห็ด ปลูกผัก ปลูกพืชที่กินได้ เมื่อมีเป้าหมายงานก็เริ่มต้น เด็ก 36 คนถางป่า สร้างโรงเห็ด ยกแปลงปลูกผักระยะสั้น และผักกินใบยืนต้น 


ผู้อำนวยการพาคณะเราไปเยี่ยมห้องเรียนสาขาที่ใกล้อำเภอศรีสวัสดิ์ เป็นโรงเรียนขนาดเล็กที่ถูกปิดแล้ว ผู้อำนวยการเอาพื้นที่มาเป็นห้องเรียนสาขาที่ทำการศึกษาที่กินได้โดยได้ภาคีเครือข่ายกับวิทยาลัยเกษตรกรรมกาญจนบุรี วันนั้นคณะเราได้พบกับรองผู้อำนวยการวิทยาลัยเกษตรกรรมมาเยี่ยมจึงได้พูดคุยแลกเปลี่ยน อ.รัตนาวดี ได้ย้ำว่า "เด็กเหล่านี้ฉลาด ช่างสังเกตุ มีวิธีคิดแบบวิทยาศาสตร์ และผู้เขียนชื่นชมคุณครูว่ากล้าหาญที่ยอมให้เด็กคิดและทดลองเอง" เด็กพิสูจน์ว่าเลี้ยงด้วยเสียงเพลง ไก่ออกไข่ดี เหยี่ยวและกาไม่มารบกวนเพราะเป็นเพลงป็อป เสียงดังจังหวะเร็ว เราเลยขอซื้อไข่ไก่มา 120 ฟอง ไข่จากเพลงป็อป เด็กรู้จักการทำตลาดเอง เด็กทดลองขายในที่ต่างๆ จนสรุปได้ว่าขายตรงดีกว่า 

ผู้อำนวยการและคุณครูรัตนาวดีกับครูฝึกสอน 2 ท่าน ให้ความสำคัญกับการคิดมากกว่าความรู้


นางรัชนี ธงไชย
มูลนิธิสภาการศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี
โครงการปฏิรูปการศึกษาเพื่อเด็กและชุมชน - มูลนิธิเด็ก
8 กุมภาพันธ์ 2558

ถ่ายภาพโดย : สมศักดิ์ หมีน้ำเงิน โรงเรียนหมู่บ้านเด็ก



Share
  มูลนิธิเด็ก
95/24 หมู่ที่ 6 ซ.กระทุ่มล้ม 18 ถ.พุทธมณฑล สาย 4 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม 73220
TEL. 02-814-1481, 097-213-0647, 097-213-0648, 063-150-0060 FAX. 02-814-0369
Foundation For Children
95/24 Moo 6 Soi Kratoomlom 18, Buddha Monthon 4, Sampharn Nakhon Pathom 73220
TEL. (662) 814-1481, 097-213-0647, 097-213-0648, 063-150-0060 FAX. 02-814-0369

©1999 Foundation For Children All rights reserved. | donation@ffc.or.th