รายการโทรทัศน์สื่อสร้างสังคมอุดมสุข





ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กกับหลากหลายมุมมอง ในการส่งเสริมสุขภาวะครอบครัว (ตอนที่ ๒)



มุมมองคณะกรรมการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านท่างาม
บทบาทของผู้นำชุมชน ซึ่งได้แก่ปราชญ์ชาวบ้าน  อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.)  หรือบุคคลที่มีหน้าที่ประกอบพิธีในงานบุญต่าง ๆ เช่น บายศรีสู่ขวัญ  แต่งงาน  บวชนาค  ของคนในชุมชน  จะทำให้เอื้อต่อการเป็นผู้เชื่อมประสานระหว่างศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ผู้ปกครองเด็ก และองค์การบริหารส่วนตำบล

บทบาทคณะกรรมการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กส่วนใหญ่จะคอยดูแลให้คำปรึกษากับครูพี่เลี้ยง    แต่จะไม่มีการประชุมกับกลุ่มผู้ปกครองในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอย่างเป็นทางการ  การได้รับข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ จะได้จากการเข้าร่วมกิจกรรมในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก    และเข้ามาช่วยเหลือแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น

กิจกรรมในศูนย์ฯ ที่ผ่านมา    ครูมีกิจกรรมอะไรจะไปบอกให้ประชาสัมพันธ์เสียงตามสายให้คนในหมู่บ้านรับรู้ข้อมูลข่าวสาร  กิจกรรมที่จัด เช่น งานวันปีใหม่  วันสงกรานต์    โดยเฉพาะงานวันขึ้นปีใหม่ผู้ปกครองจะชอบเข้าร่วม  ได้เล่นเกมกันสนุกสนาน    ส่วนงานอื่นๆ  เช่น   หากมีงานศพบ้านไหน  ชาวบ้านก็จะมาบอกให้ประกาศเสียงตามสาย  บางครอบครัวที่ยากจนไม่มีญาติ  ไม่มีเงินทอง  ข้าวไม่มีกิน   ถ้ามีศพแบบนี้ก็จะตั้งให้เป็นฌาปณกิจศพของหมู่บ้าน  ก็จะประกาศให้ชาวบ้านไปช่วย  โดยจะเก็บเงินช่วยเหลือครัวเรือนละ 50 บาท   ในชุมชนมีประมาณ 260 หลังคาเรือน  ก็พอจะทำให้มีเงินมาซื้อโลง   ซื้ออาหารได้

กิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชนจะช่วยพัฒนาครอบครัวและเด็กหรือไม่นั้น   เป็นเรื่องที่คณะกรรมการไม่แน่ใจ    เพราะเด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนก็อยู่ในความดูแลของพ่อแม่    เชื่อฟังพ่อแม่ดี  แต่บางคนก็ไม่เชื่อฟัง  แต่ก็เห็นว่ามีประโยชน์ถ้าเราสามารถเข้าไปช่วยกันดูแลเด็กและเยาวชนได้    และบทบาทของผู้นำชุมชนที่ไม่ดื่มเหล้า สูบบุหรี่  จะเป็นแบบอย่างที่ดีให้ลูกหลานในชุมชนได้ปฏิบัติ และยังคาดหวังอยากให้หมู่บ้านเป็นหมู่บ้านปลอดเหล้าในงานศพ   เพราะหมู่บ้านใกล้เคียงทำกันได้ผลแล้ว


คณะกรรมการศูนย์ฯ เห็นว่าการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี  น่าจะเกิดความอบอุ่นในครอบครัวได้บ้าง   แต่ก็คงไม่เต็ม 100%  อาจจะได้ 70-80 %  เพราะบางครอบครัวไม่เข้าร่วม  แต่คิดว่าสามารถสืบทอดให้คนรุ่นหลังได้   ตอนนี้ผู้สูงอายุรุ่นประมาณ  40-50  ปี   เข้ามาเรียนรู้สืบทอดการเป็นผู้ทำพิธีในงานบุญต่าง ๆ

ในด้านการสร้างความเข้มแข็งให้กับครอบครัวและเด็กในชุมชน   จะมีอาสาสมัครสาธารณสุข  (อสม.) สำรวจติดตามเด็กตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา  สำรวจใครเป็นหัวหน้าครอบครัว  มีใครตั้งครรภ์บ้าง   ไปฝากครรภ์หรือยัง  เด็กแรกเกิดมีกี่คน   ได้รับวัคซีนครบหรือยังตั้งแต่แรกเกิด – 6 ขวบ  ในหมู่บ้านจะแบ่งเป็นล็อคๆ  มีอสม. ประจำแต่ละล็อค   คอยดูแลเด็กทั้งเรื่องการชั่งน้ำหนัก   ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจะมีการชั่งน้ำหนัก ปีละ 3 ครั้ง วันเสาร์เด็กไม่ไปโรงเรียน   จะประกาศตั้งแต่วันศุกร์ตอนเย็น    ให้ไปชั่งน้ำหนัก   ถ้าน้ำหนักเด็กมีปัญหาต่ำกว่าเกณฑ์   จะแจ้งให้หมอทราบ    ส่วนการฉีดวัคซีนแต่ละเดือน  ทางอนามัยจะมีตารางเวลามาให้  ครอบครัวให้ความร่วมมือดีมาก   ได้รับการเคารพนับถือดี   มีอะไรในหมู่บ้านก็จะมาหา  มาเรียกขอความช่วยเหลือ    เพราะในหมู่บ้านอยู่กันแบบพี่น้อง

ความสำเร็จในการทำบทบาทหน้าที่คณะกรรมการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่สำคัญ   อยู่ที่ผู้ปกครอง   หัวหน้าครอบครัวแต่ละครัวเรือน  ผู้นำหมู่บ้าน (ผู้ใหญ่บ้าน)  คณะกรรมการหมู่บ้าน   พ่อใหญ่ แม่ใหญ่  ที่ต้องคอยช่วยเหลือลูกหลานให้เจริญขึ้นไป  และอาศัยคนรุ่นใหม่ที่ได้รับการศึกษาสูงกว่า   ก็จะไปขอคำปรึกษาว่าควรเป็นอย่างไร ทำอย่างไร  ถามไถ่ดีหรือไม่ดีอย่างไร  อาศัยพึ่งพาให้เขาช่วยเหลือ

การที่จะทำให้ครอบครัวมีสุขภาวะที่ดีนั้น    ผู้นำควรเป็นแบบอย่างที่ดีให้นับถือ   ให้ครอบครัวรักกัน  หอมกัน ไม่ให้ผิดใจกัน  ให้ความช่วยเหลือแนะนำ ถ้าเขาทะเลาะกัน  ก็จะบอกให้เขาเห็นแก่ลูก อย่าให้ลูกมีปมด้อย เพราะพ่อแม่แยกทางกัน    มีอะไรควรปรึกษา พูดคุยกันให้เข้าใจ  ในชุมชนจะมีตัวแทนของชุมชน ที่เข้าไปอบรมเกี่ยวกับการออมชอมแก้ไขปัญหาของคนในชุมชนเวลามีเรื่องทะเลาะกัน    เพื่อเป็นผู้ไกล่เกลี่ยปัญหาในชุมชน  ให้เกิดการออมชอมทั้งสองฝ่าย  และบันทึกไว้ ให้ยุติกันไม่ต้องไปร้องเรียนเอาความกันถึงศาล  โดยจะไปทำกันที่บ้านผู้ใหญ่บ้าน

การทำหน้าที่บทบาทคณะกรรมการศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก   ซึ่งดูแลเรื่องสุขภาพอนามัยของเด็กร่วมกับการทำงานกับชาวบ้านในชุมชน   ทำให้เกิดความรู้สึกภูมิใจที่ได้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน   และสิ่งที่หวังอยากให้ชุมชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  คือการมีสุขศาลา   สาธารณสุขมูลฐานชุมชน  เพื่อไว้รักษาเรื่องสุขภาพอนามัยเบื้องต้นของคนในชุมชน   ซึ่งบรรยากาศในชุมชนที่เป็นอยู่นี้   ชาวบ้านทุกคนมีความพึงพอใจ  ด้วยเหตุผลว่า  “ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ชุมชนเข้มแข็งได้   เพราะคนมีความสุข  มีความอบอุ่นในครอบครัว  ไม่มีปัญหา   นาทำได้  2 ครั้ง  ข้าวได้ขาย รัฐบาลก็ให้ความช่วยเหลือ การกินก็ไม่อดอยาก คนที่ทะเลาะกันส่วนใหญ่เกี่ยวกับเรื่องปากท้อง   เพราะไม่มีกิน   แต่หมู่บ้านนี้ไม่มีปัญหาปากท้อง  มีอยู่มีกินขอความร่วมมืออะไรก็ได้”

ข้อมูลจากศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านท่างาม อำเภอยางตลาด  จังหวัดกาฬสินธุ์
โครงการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กในชนบท มูลนิธิเด็ก




95/24 หมู่ที่ 6 ซ.กระทุ่มล้ม 18 ถ.พุทธมณฑล สาย 4 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม 73220 TEL. 0-2814-1481-7 FAX. 0-2814-0369
95/24 Moo 6 Soi Kratoomlom 18, Buddha Monthon 4, Sampharn Nakhon Pathom 73220 TEL. (662) 814-1481-7 FAX. (662) 814-0369
©1999 Foundation For Children All rights reserved. This site is best viewed with 1024x768 resolution. | donation@ffc.or.th